140

Wymagania wobec gniazd wtyczkowych i wtyczek przenośnych zawarte w PN–IEC 60884

O gniazdach wtykowych i wtyczkach mówi Polska Norma PN–IEC 60884 Gniazda wtyczkowe i wtyczki do użytku domowego i podobnego. Przedłużaczom i ich elementom poświęcona jest jej część PN–IEC 60884–2–7:2014–11 Wymagania szczegółowe dotyczące przedłużaczy.W poprzedniej aktualizacji zostały opisane wymagania wobec gniazd wtyczkowych stałych, w tym tekście przedstawiono zapisy dotyczące wtyczek i gniazd wtyczkowych przenośnych. Niektóre opisane próby dotyczą także wyrobów stałych.

Rodzaje i zastosowania zasilaczy UPS

Do rezerwowego zasilania odbiorników wymagających bezprzerwowego zasilania, wrażliwych nawet na krótkie przerwy w dostawie energii są zazwyczaj stosowane zasilacze UPS.Z tekstu dowiecie się Państwo, jak oznacza się zasilacze UPS, jakie są ich rodzaje, co je charakteryzuje i do jakich celów stosuje poszczególne rozwiązania.

139

Zasilanie awaryjne – praca równoległa zespołów prądotwórczych

Zasilanie awaryjne zapewnia najczęściej pojedynczy zespół prądotwórczy (tj. silnik spalinowy + prądnica synchroniczna wraz z niezbędnym osprzętem) lub ich zestaw przeznaczony do tak zwanej pracy równoległej. Wspomniana praca równoległa pozwala na zwiększenie dostępnej mocy czynnej/biernej [kW/kvar]. Współdziałanie dwóch lub większej liczby jednostek pozwala także na zapewnienie, oczekiwanego w danym przypadku, poziomu redundancji, to znaczy nadmiarowości.Tekst wyjaśnia, na czym polega praca równoległa zespołów prądotwórczych, a przede wszystkim, pokrótce, opisuje metodę typu Random Access i Dead Bus Paralleling.

Wymagania wobec gniazd wtyczkowych i wtyczek zawarte w PN-IEC 60884

O gniazdach wtykowych i wtyczkach mówi Polska Norma PN-IEC 60884, jej część PN-IEC 60884-2-7:2014-11 poświęcona jest przedłużaczom I ich elementom.W tekście przedstawiono informacje dotyczące wtyczek i gniazd wtyczkowych stałych (czyli przewidzianych do połączenia z przewodami instalacji stałej) lub przenośnych (przeznaczonych do łączenia lub zespalania z przewodem giętkim.

Oględziny instalacji elektrycznej w ramach badań pomontażowych zgodnie z PN-HD 60364-6

Oględziny to kontrola instalacji elektrycznej za pomocą zmysłów (wzrok, słuch, powonienie, dotyk). Przy oględzinach nie wykorzystuje się przyrządów pomiarowych. Jej celem jest upewnienie się, że wyposażenie elektryczne zostało prawidłowo dobrane i zainstalowane.W tekście przedstawiono wymagania dotyczące oględzin instalacji elektrycznej zawarte w PN-HD 60364-6 2008, a także w nowszej Normie PN-HD 60364-6:2016-07 (jeszcze nie uwzględnionej w załączniku do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

138

Urządzenia automatyki elektroenergetycznej przeznaczone do silników indukcyjnych klatkowych

Pomimo prostoty, uniwersalności i niezawodności silnika klatkowego istnieją niebezpieczne stany pracy tej maszyny elektrycznej.W artykule omówiono niebezpieczne stany pracy silnika klatkowego, potencjalne awarie, wpływ silnika na jakość energii elektrycznej oraz wpływ jakości na pracę silnika. Przedstawiono sposoby zabezpieczania silnika przed uszkodzeniem w niebezpiecznych stanach pracy oraz możliwości poprawy negatywnego wpływu tego typu silników na jakość energii elektrycznej w sieci, do której są przyłączane.

Systemy służące ochronie domu: czujniki autonomiczne

Gdy domu nie chroni system kompleksowy, stosuje się ochronę przed wybranymi zagrożeniami, używając czujników autonomicznych ni połączonych z centralą alarmową.W poprzednich aktualizacjach „Instalacji elektrycznych w praktyce” zostały omówione ogólne zasady ochrony obiektów, rozwiązania techniczne: domofonów, wideodomofonów, kamer wideo, czujek ruchu, czujek sygnalizujących próbę sforsowania okna lub drzwi, czujników zalania wodą i pojawienia się toksycznych gazów. W tym tekście przedstawiamy urządzenia wykrywające obecność dymu, gazu czy wibracje występujące przy próbie włamania do sejfu.

Przepisy dotyczące przeciwpożarowego wyłącznika prądu

Nakaz montażu przeciwpożarowego wyłącznika prądu w budynkach o kubaturze przekraczającej 1000 m3 bądź w strefach zagrożonych wybuchem zawiera rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.W tekście przedstawiono przepisy prawne i zalecenia normy SEP dotyczące przeciwpożarowego wyłącznika prądu. Opisano metody sterowania zdalnego PWP

137

Wymagania dotyczące ochrony przed porażeniem według PN-EN 61140:2016-07 – część 2

PN-EN 61140 to podstawowa Polska Norma o ochronie przed porażeniem prądem elektrycznym. Jej polskie tłumaczenie opublikowano 10 stycznia 2020 r.W poprzedniej aktualizacji przedstawiliśmy definicje i podstawowe zasady ochrony przed porażeniem według tego dokumentu. W tym tekście opisujemy jego zalecenia dotyczące środków ochrony.

WYKAZ WYBRANYCH NOWYCH POLSKICH NORM

W wykazie przedstawiono informacje o normach dotyczących elektryki opublikowanych przez Polski Komitet Normalizacyjny od 3 do 12 czerwca 2020 r.

W obiektach nie zagrożonych pożarem nie są wymagane dodatkowe ognioodporne obudowy kabli

Pytanie: PYTANIE: W budynku hali magazynowej została wybudowana dwukondygnacyjna część biurowa. Stanowi ona odrębną strefę pożarową. Nad obszarem biur (pod stropem hali) tranzytem jest przeprowadzone korytko kablowe z kablami zasilającymi odbiory zewnętrzne. Czy korytko kablowe nad obszarem I piętra powinno być obudowane przegrodą pożarową? Czy zejścia od korytka pod stropem przeprowadzone w rejonie biur do odbiorów zewnętrznych (po ścianach hali) wymagają obudowy przegrodą pożarową?

136

Zasady używania i sprawdzania chodników, dywaników i drążków elektroizolacyjnych

Chodniki i dywaniki elektroizolacyjne to dodatkowy sprzęt ochronny przy obsłudze urządzeń elektroenergetycznych. Drążki elektroizolacyjne są stosowane przy obsłudze elektroenergetycznych – ich izolacja chroni obsługującego przed porażeniem elektrycznym od urządzeń będących pod napięciem.W tekście przedstawione są zasady użytkowania tego sprzętu i terminy, w jakich powinno podawać je badaniom.

Wymagania dotyczące ochrony przed porażeniem według PN-EN 61140:2016-07 – część 1

PN-EN 61140 to podstawowy dokument normalizacyjny dotyczący ochrony ludzi i zwierząt przed porażeniem prądem elektrycznym. Na początku 2020 roku ukazało się polskie tłumaczenie jego najnowszej wersji.W tej aktualizacji przedstawiamy użyte w PN-EN 61140:2016-07 definicje i podstawowe zasady ochrony przed porażeniem według tej Normy.

WYKAZ WYBRANYCH NOWYCH POLSKICH NORM

W wykazie przedstawiono informacje o normach dotyczących elektryki opublikowanych przez Polski Komitet Normalizacyjny od 9 kwietnia do 15 maja 2020 r.

135

Weryfikacja środków ochronnych dźwigu według PN-EN 81-20:2014-10

Norma PN-EN 81-20:2014-10 mówi o zachowaniu bezpieczeństwa w instalowanych na stałe dźwigach osobowych lub towarowo-osobowych. Przedstawiamy ją od aktualizacji 121.Tekst w tym numerze omawia opisane w PN 81-20:2014-10 zasady weryfikacji spełniania przez dźwig wymagań bezpieczeństwa i/lub zastosowanych środków ochronnych.

Projektowanie oraz dobór zabezpieczeń instalacji fotowoltaicznej po stronie DC

System fotowoltaiczny (PV) to elektrownia słoneczna, która z wykorzystaniem paneli fotowoltaicznych wykonuje przemianę energii słonecznej w energię elektryczną.Z tekstu dowiecie się Państwo, jak zaprojektować instalację fotowoltaiczną: dobrać panele PV, inwerter oraz zabezpieczenia. Przedstawiamy też przykładowe obliczenia wykonywane podczas projektowania.

Źródła zasilania rezerwowego: zespoły prądotwórcze – ciąg dalszy

Zespół prądotwórczy to popularny sposób zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej w razie uszkodzenia zasilania podstawowego.W poprzedniej aktualizacji przedstawiliśmy rodzaje zespołów prądotwórczych, ich parametry podstawowe i charakterystyki, sterowanie parametrami i sposób doboru. W tej opisujemy m.in. zasilanie awaryjne z jednego lub kilku zespołów, wymagania dotyczące ich instalacji i obsługi.

134

Źródła zasilania rezerwowego: sieć elektroenergetyczna i zespoły prądotwórcze

Żadne urządzenie techniczne nie gwarantuje stuprocentowej pewności działania. Dotyczy to również układów zasilających w energię elektryczną. W przypadkach konieczności zapewnienia ciągłości dostaw energii stosuje się układy rezerwowe (awaryjne) zapewniające dostawę energii w razie uszkodzenia zasilania podstawowego.W tekście przedstawiono podstawowe informacje o sposobach zasilania rezerwowego z sieci elektroenergetycznej. Szczegółowo natomiast przedstawione są informacje o zasilaniu awaryjnym z zespołów prądotwórczych: rozwiązaniach, parametrach i sposobie użytkowania takich zespołów.

Wymagania wobec urządzeń sterujących dźwigiem według PN-EN 81-20:2014-10 – ciąg dalszy

Norma PN-EN 81-20:2014-10 mówi o zachowaniu bezpieczeństwa w instalowanych na stałe dźwigach osobowych lub towarowo-osobowych. Przedstawiamy ją od aktualizacji 121.Tekst w tej aktualizacji zawiera ciąg dalszy omówienia działu 5.12 dokumentu, który poświęcony jest całkowicie problematyce urządzeń sterujących, łączników krańcowych i uprzywilejowania.

WYKAZ WYBRANYCH NOWYCH POLSKICH NORM

W wykazie przedstawiono informacje o normach dotyczących elektryki opublikowanych przez Polski Komitet Normalizacyjny od 10 marca do 2 kwietnia 2020 r.

133

Zmiany w rozporządzeniu o bhp przy urządzeniach energetycznych są ważne

PYTANIE: Czy nowe rozporządzenie o bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych wprowadza istotne zmiany dla pracodawcy?ODPOWIEDŹ: Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1830) wprowadzi  zmiany istotne z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika. Kładzie większy nacisk na instrukcję eksploatacji oraz obarcza większą odpowiedzialnością pracodawcę, a usuwa pojęcie prowadzącego eksploatację.

Wymagania wobec urządzeń sterujących dźwigiem według PN-EN 81-20:2014-10

Norma PN-EN 81-20:2014-10 mówi o zachowaniu bezpieczeństwa w instalowanych na stałe dźwigach osobowych lub towarowo-osobowych. Przedstawiamy ją od aktualizacji 121.Tekst w tej aktualizacji zawiera omówienie działu 5.12 dokumentu, który poświęcony jest całkowicie problematyce urządzeń sterujących, łączników krańcowych i uprzywilejowania.

WYKAZ WYBRANYCH NOWYCH POLSKICH NORM

W wykazie przedstawiono informacje o normach dotyczących elektryki opublikowanych przez Polski Komitet Normalizacyjny od 29 stycznia do 5 lutego 2020 r.

132

Systemy służące ochronie domu – zabezpieczenia przed przestępcami

Współczesne budynki wyposażane są nie tylko w standardowe instalacje elektryczne, ale także w instalacje służące do kontroli dostępu oraz zabezpieczenia przed włamaniem. W wielu przypadkach niezbędne są ponadto instalacje używane do wykrywania wycieku cieczy lub gazów.Ochronie domu będzie poświęcony cykl tekstów. W tej aktualizacji omówione są ogólne zasady ochrony, a szczegółowiej zabezpieczenia przed wtargnięciem przestępców na posesję i do domu.

Rodzaje czujek pożarowych i zalecenia dotyczące ich stosowania

W instalacjach sygnalizacji pożaru najczęściej stosowane są cztery rodzaje czujek pożarowych – czujki dymu, ciepła, płomieni i wielodetektorowe.Tekst przedstawia cechy poszczególnych czujek i wynikające z nich zalecenia dotyczące ich przeznaczenia. Wskazuje, w jakich miejscach mogą być instalowane. Opisuje również zasady unikania fałszywych alarmów.

Ochrona przed skutkami uszkodzeń elektrycznych dźwigów według PN-EN 81-20:2014-10

Norma PN-EN 81-20:2014-10 mówi o zachowaniu bezpieczeństwa w instalowanych na stałe dźwigach osobowych lub towarowo-osobowych. Przedstawiamy ją od aktualizacji 121.Tekst w tej aktualizacji zawiera omówienie działu 5.11 dokumentu, który dotyczy ochrony przed skutkami defektów elektrycznych, analizy uszkodzeń i elektrycznych urządzeń zabezpieczających.

131

Zmiennoobrotowe bezrekuperacyjne układy napędowe z przekształtnikami energoelektronicznymi

Napędy zmiennoobrotowe wykorzystujące przekształtniki energoelektroniczne zrewolucjonizowały przemysł. Dają one możliwość sterowania obrotami silnika eklektycznego przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia energii w porównaniu ze standardowymi napędami, gdzie regulacja prędkości odbywała się za pomocą środków mechanicznych.W artykule omówiono, czym są i jak działają zmiennoobrotowe układy napędowe bez rekuperacji, wykorzystujące przemienniki częstotliwości. Wskazano przykłady ich zastosowań. Opisano, co oznaczają podawane przez producentów parametry oraz na co zwracać uwagę, dobierając układ napędowy.

WYKAZ WYBRANYCH NOWYCH POLSKICH NORM

W wykazie przedstawiono informacje o normach dotyczących elektryki opublikowanych przez Polski Komitet Normalizacyjny od 17 grudnia 2019 r. do 24 stycznia 2020 r.

Pomieszczenia zagrożone wybuchem muszą spełniać specjalne wymagania techniczne

PYTANIE: Gdzie w zakładzie można ulokować procesy techniczne, podczas których istnieje zagrożenie wybuchem?

130

Tanią metodą wykrycia przyczyn częstego włączeniami napięcia przez wyłączniki różnicowoprądowe jest użycie urządzeń przenośnych do pomiarów prądów upływu

Pytanie: PYTANIE: Jak i czym można odkryć przyczynę częstych wyłączeń powodowanych przez wyłączniki różnicowoprądowe?

Eksploatacja instalacji elektrycznych w strefach potencjalnie zagrożonych wybuchem w pytaniach i odpowiedziach – część 2

Eksploatacja urządzeń elektrycznych w przestrzeniach potencjalnie zagrożonych wybuchem obejmuje: obsługę, oględziny i przeglądy okresowe, pomiary eksploatacyjne, konserwację oraz naprawy i remonty. Artykuł przedstawia porady na temat takich czynności eksploatacyjnych jak oględziny, przeglądy okresowe, sondażowe, doraźne oraz pomiary.